نمای ساختمان

نمای ساختمان اولین بخش ظاهری یک بنا است که افراد آن را مشاهده می‌کنند، به همین خاطر تاثیر زیادی در قیمت‌گذاری، خرید و یا اجاره آن ساختمان دارد. همچنین نمای ساختمان به عنوان یک لایه محافظ عمل کرده و در برابر عوامل مختلف از ساختمان محافظت می‌کند. این مسائل و همچنین وجود سبک‌های مختلف در طراحی سبب شده تا متریال‌ها و طرح‌های مختلفی برای طراحی نمای ساختمان استفاده شود؛ بنابراین اگر شما هم دوست دارید با انواع نمای ساختمان آشنا شده و بدانید که کدام نما و مصالح برای موقعیت جغرافیایی شما مناسب است، در ادامه همراه ما باشید.

انواع نمای ساختمان

در گذشته از نما برای محافظت از ساختمان در برابر عوامل خارجی استفاده می‌کردند. اما با گذشت زمان، نمای ساختمان کاربردهای دیگری نیز پیدا کرد و در حال حاضر علاوه بر زیبایی، نما به نوعی هویت یک ساختمان را نیز مشخص می‌کند. یعنی با مشاهده نمای ساختمان می‌توان کاربری و سبک و دوره آن را نیز مشخص کرد که آیا این ملک تجاری است یا مسکونی؟ این ساختمان مربوط به چه دوره‌ای و تحت تاثیر چه نوع معماری است؟

به همین خاطر در دوره‌های گوناگون انواع مختلفی از نمای ساختمان به وجود آمده است که در ادامه با آنها آشنا خواهیم شد:

نمای کلاسیک

Classic Facade یکی از پرطرفدارترین انواع نمای ساختمان به شمار می‌رود که در واقع نشان‌دهنده اعتقادات و باورهای ذهنی مردم یک سرزمین است. از اصلی‌ترین عناصر نمای کلاسیک می‌توان به سرستون‌ها، ستون‌های کوتاه و تزئینی، انواع کتیبه، قاب پنجره، قوس‌های بزرگ، ستون‌هایی با سطح مقطع دایره، گلویی‌ها و هلال اشاره کرد.

دقت داشته باشید در طراحی نمای کلاسیک ابتدا باید فرهنگ مردم آن شهر یا کشور، تاریخ و کاربرد بنا را در نظر بگیرید و سپس با توجه به آب و هوای منطقه، بهترین متریال را به کار ببرید. جالب است بدانید معماری کلاسیک از کشور ایران نشات گرفته است و از جمله آثار باقی مانده این نوع معماری می‌توان به تخت جمشید اشاره کرد.

در طراحی نما کلاسیک دست شما باز است یعنی فرقی نمی‌کند که قصد اجرای آن را برای نمای ساختمان دو طبقه دارید یا می‌خواهید نمای کلاسیک را به عنوان نمای ویلا طراحی کنید، در هر حال امکان استفاده از نمای کلاسیک در همه موارد وجود دارد. اگر بخواهیم به هزینه این نوع نما اشاره کنیم باید بگوییم از آنجایی که در ساخت نمای کلاسیک از طرح‌های پیچیده‌ای استفاده می‌شود، به سنگ نمای زیادی نیاز خواهید داشت و در نتیجه هزینه ساخت و ساز آن بالا خواهد بود.

نمای مدرن

در نمای مدرن از مصالح نوین، ریتم‌های افقی و عمودی و از تکنولوژی‌های روز دنیا استفاده می‌شود و دقیقا به علت به روز بودن، این نما از جذابیت خاصی برخوردار است. یکی از خصوصیات این نوع از نمای ساختمان انعطاف در هزینه اجرا است. هزینه نمای مدرن به متریال و تکنولوژی‌های مورد استفاده در آن بستگی دارد و می‌تواند بسیار گران و پرهزینه بوده و یا ارزانترین نمای ساختمان باشد.

ویژگی های نمای مدرن در نمای ساختمان

نمای مدرن دارای ویژگی‌های بسیار زیادی است که از جمله مهمترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  •  استفاده از اشکال مکعبی، مستطیلی و استوانه‌ای در نمای ساختمان
  •  به‌کارگیری ترکیبات نامتقارن
  •  استفاده از فولاد و بتن در نما
  •  استفاده از زاویه 90 درجه در طراحی مدرن و تاکید بر عمودی و یا افقی بودن خطوط
  •  به‌کارگیری پنجره‌های بزرگ
  •  استفاده از رنگ‌های روشن مانند کرم یا سفید در طراحی نمای ساختمان

نمای نئوکلاسیک

نمای نئوکلاسیک از ترکیب دو سبک یونانی و روم باستان به وجود آمده است و هدف آن احیای سبک کلاسیک در زندگی مدرن است. در اجرای این نوع از نمای ساختمان می‌توانید از انواع متریال‌های سنتی و مدرن نظیر سنگ، آجر، شیشه، فولاد، چوب، بتن و سایر موارد استفاده کنید و محدودیتی وجود ندارد.

در حالت کلی می‌توان گفت طراح نمای نئوکلاسیک می‌تواند از هر ایده‌ای برای طراحی این سبک استفاده کند و چهارچوب خاصی وجود ندارد. در سبک نئوکلاسیک سعی بر این است که نمای ساختمان ساده طراحی شود و از اضافه کردن جزئیات و تزئینات اغراق شده پرهیز شود.

نمای سنگ

استفاده از سنگ در نمای ساختمان، حالتی لوکس و شیک ایجاد می‌کند. به همین خاطر در ایران استفاده از نمای سنگ در یک دوره زمانی در میان مردم رواج بیشتری پیدا کرد و هنوز هم علاقه‌منذان بسیاری را دارد. مثلا در شهر تهران اگر به ساختمان‌های اطراف خود نگاه کنید، می‌توانید نمونه‌های زیادی را با نمای سنگ مشاهده نمایید. از جمله سنگ‌های پرکاربرد در نمای ساختمان‌ها می‌توان به سنگ تراورتن، سنگ گرانیت، سمنت پلاست و مرمر اشاره نمود.

مزیت استفاده از نمای سنگ در نمای ساختمان

از مزیت‌های این نوع از نمای ساختمان می‌توان موارد زیر را نام برد:
• وجود حالت صیقلی و براق
• مقاومت در برابر حرارت و آتش سوزی
• مقاومت در برابر نفوذ آب
• تمیزکاری راحت و آسان
• چسبندگی خوب
در استفاده از نمای سنگ با وجود مزایای زیاد، معایبی هم وجود دارد که عبارتند از: داشتن وزن زیاد، قیمت بسیار بالا، تنوع رنگی محدود و آسیب‌پذیری در مقابل مواد اسیدی.

نمای آجر

آجر یکی از قدیمی‌ترین مصالح برای طراحی نما است که در معماری ایرانی قدمت دیرینه دارد که در حال حاضر شاهد استفاده از آن در بسیاری از نماهای ماندگار گذشته هستیم. امروزه به دلیل گسترش تکنولوژی، تحولات زیادی در صنعت آجرپزی به وجود آمده است که نتیجه آن تولید آجر در مدل‌های متنوع است. این متریال محبوب مزیت‌های متعددی دارد که در این بخش به آنها اشاره می‌کنیم.

مزیت استفاده از آجر در نمای ساختمان

  •  قیمت مناسب
  • سازگار بودن با محیط زیست و نبود مواد شیمیایی در ساختار آن
  •  استحکام و دوام بالا
  •  نصب ساده و راحت
  •  سازگاری با شرایط مختلف آب و هوایی
  •  وجود تنوع در رنگ، ابعاد و طرح
  •  عایق بودن در برابر حرارت و صدا

در کنار این همه مزیت و ویژگی، نمای آجر دارای معایبی هم هست که از مهمترین آن‌ها می‌توان به بالا بردن وزن ساختمان و مقاومت پایین در برابر زلزله اشاره نمود.

ضوابط اجرای نمای آجر

• قبل از اجرای نمای آجر و نصب آن باید دیوار زیرکار را مرطوب کنید.
• بندکشی یکی از مراحل مهم در نمای آجر به شمار می‌رود و اجرای درست آن مانع از نفوذ رطوبت و آب به داخل نما می‌شود.
• بهترین دما برای نصب نمای آجری، بین 5 الی 35 درجه سانتی‌گراد بوده و اگر دمای هوا پایین باشد، امکان دارد آجرها به خوبی نصب نشوند.
• نکته آخری که در رابطه با نمای ساختمان آجری وجود دارد، نبود امکان رنگ آمیزی آن است. یعنی بر طبق ضوابط نمی‌توانید رنگ دیگری را بر روی آجرها بزنید. مثلا در شهری مانند اصفهان که از این متریال برای نماها استفاده می‌شود، رنگ‌هایی چون کرم، بژ و آجرهای سنتی به چشم می‌خورند.

نمای کامپوزیت

کامپوزیت از ورق‌های آلومینیومی سه لایه درست شده است که به دلیل داشتن وزن سبک و تنوع رنگی بالا در نمای ساختمان استفاده می‌شود. نمای کامپوزیت در یک بازه زمانی در کاربری‌های مختلف استفاده می‌شد ولی در حال حاضر در شهر تهران این نما به علت اینکه باعث ایجاد آلودگی صوتی می‌شود از طرف شهرداری تهران منسوخ شده است.

البته در شهرهای کم جمعیت‌تر ایران هنوز از این نما استفاده می‌شود البته اجرای آن به این صورت است که اگر نمای ساختمان مشرف به معابر باشد، حداکثر 20 درصد امکان استفاده از نمای کامپوزیت وجود دارد.

ویژگی‌های استفاده از نمای کامپوزیت

  •  امکان نگهداری آسان
  •  وزن پایین
  • نصب ساده و راحت در مدل‌های مختلف
  • امکان طراحی به صورت نامحدود
  • عایق صدا و رطوبت

نمای سیمانی

نمای سیمانی یکی دیگر از انواع مختلف نمای ساختمان است، که از جمله ویژگی‌های مهم آن می‌توان به اجرای سریع آن اشاره کرد. همچنین نمای سیمانی از لحاظ قیمت ارزانترین سبک نمای ساختمان محسوب می‌شود. نماکاری سیمانی برای اینکه دوام و کیفیت مناسبی داشته باشد، باید با استفاده از بهترین متریال صورت گیرد.

نمای سیمانی در برابر آتش سوزی و حرارت مقاوم بوده و معمولا از سیمان سفید و یا سیمان رنگی در اجرای آن استفاده می‌شود. همچنین بهتر است بدانید شستشوی نمای سیمانی کار راحتی است و در صورت کثیف شدن خیلی راحت می‌توانید آن را تمیز کنید. از جمله معایب این نما می‌توان به ضعیف بودن عایق صوتی و جذب سریع گرد و غبار اشاره نمود.

نمای شیشه‌ای

در دسته بندی نمای ساختمان از جمله نماهایی که در بیشتر ساختمان‌های اداری، تجاری یا حتی مسکونی شاهد آن هستیم، نمای شیشه‌ای است. نمای شیشه ای طرفداران بسیار زیادی داشته و زیبایی خاصی به ساختمان می‌بخشد. جالب است بدانید این نما به کرتین وال نیز مشهور است. یکی از مزیت‌های مهم نمای شیشه‌ای، تامین نور فضای داخلی است.

معمولا برای اجرای نمای شیشه‌ای از شیشه سکوریت و یا شیشه رفلکس استفاده می‌کنند تا علاوه بر داشتن استحکام بالا، بتواند در تامین نور و گرما نیز نقش موثری داشته باشد. مانند نمای سنگی، استفاده از نمای شیشه‌ای نیز دارای قوانین و ضوابط مخصوص به خود است و نمی‌توان آن را در هر جایی اجرا نمود.

نمای بایرامیکس

نمای بایرامیکس یکی دیگر از انواع نمای ساختمان بوده که در آن سنگدانه‌ها، رزین طبیعی یا مصنوعی، رنگ و همچنین برخی مواد افزودنی را به صورت ملات درآورده و در نما استفاده می‌کنند. امکان اجرایی کردن این نوع از نما بر روی انواع سطوح چوبی، سیمانی، آجری و فلزی امکان‌پذیر است اما بعد از مدتی ممکن است این زیبایی از دست برود، چرا که مقاومت نمای بایرامیکس در برابر عوامل مختلف پایین است.
از مزایای مهم این نما می‌توان به تمیزکاری راحت و قابل شستشو بودن، داشتن تنوع رنگی بالا و پوشش یکنواخت اشاره کرد.

نمای چوبی

یکی دیگر از انواع نمای ساختمان که جزو زیباترین‌ها به شمار می‌رود، نمای چوبی است که امروزه در برخی از ساختمان‌های مدرن شاهد استفاده از آن هستیم. زیبایی این نما زمانی بیشتر می‌شود که آن را با شیشه، فلز و یا سایر متریال‌ها ترکیب کنیم.
چوب ترمووود از جمله چوب‌هایی است که در اجرای نمای چوبی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از ویژگی‌های آن می‌توان به داشتن وزن سبک، مقاومت بالا در برابر صوت، سختی بالا، قابلیت شکل‌دهی و انعطاف پذیری بالا اشاره نمود.

نمای اتیکس

نمای اتیکس علاوه بر اینکه زیبایی خاصی به نمای ساختمان می‌دهد، به عنوان یک عایق نیز عمل کرده و در برابر حرارت، برودت و رطوبت از ساختمان محافظت می‌کند. فوم پلی استایرن و پشم معدنی از جمله عایق‌هایی هستند که در نمای اتیکس مورد استفاده قرار می‌گیرد.
اجرایی کردن نمای اتیکس به این صورت است که ابتدا ساختمان را عایق‌بندی کرده و سپس برای پوشش نهایی از متریال‌هایی مانند آجر لعابدار، چوب یا فلز استفاده می‌کنند. اگر از این نما برای ساختمان استفاده کنید، می‌تواند هزینه‌های سرمایشی و گرمایشی را کاهش داده و به حداقل برساند.

نمای سرامیکی

استفاده از نمای سرامیکی مزایای بسیار زیادی دارد به همین خاطر یکی از انواع نماهای پرطرفدار به شمار می‌رود. امکان نصب نمای سرامیکی به دو حالت خشک و تر وجود دارد و با توجه به مکان استفاده از آن می‌توان از هر دو روش استفاده نمود.
از جمله مزیت‌های این نما می‌توان به مقاومت بالا در برابر سرما و یخ‌زدگی، ضد حریق بودن، عایق رطوبتی و داشتن تنوع بالا در رنگ‌بندی و همچنین قیمت مناسب آن اشاره کرد.
در کنار تمام ویژگی‌های مثبت، این نوع از نمای ساختمان دارای معایبی نیز دارد که از مهمترین آن‌ها می‌توان به انعکاس نور آفتاب اشاره کرد که برای مکان‌های شلوغ انتخاب مناسبی محسوب نمی‌شود.

نمای مینرال

این نما جزو نماهای مدرن بوده و در ایران نیز طرفداران زیادی دارد. نمای مینرال در ساختمان‌های مختلفی از جمله هتل‌ها، برج‌ها، رستوران‌ها و ورزشگاه‌ها استفاده می‌شود و یکی از زیباترین و خاص‌ترین نماهای ساختمان است.
این نوع از نمای ساختمان از ترکیب سنگ‌های معدنی، سنگ‌های مرمر و سفید، گرانیت و پلاستر درست می‌شود و از جمله مزایای آن می‌توان به سرعت اجرای بالا، قیمت مناسب، سازگاری با محیط زیست، مقاومت در برابر گرما و آتش سوزی و تنوع بالا در رنگ‌بندی اشاره کرد.

تنها ایرادی که نمای مینرال دارد، مقاومت پایین آن در برابر رطوبت است که به مرور زمان دچار آسیب‌های جدی می‌شود.

نمای رومی

این نما جزو نماهای کلاسیک بوده و از سنگ‌هایی مثل گرانیت، تراورتن و مرمر برای اجرایی کردن آن استفاده می‌کنند. نمای رومی جذابیت بسیار خاصی داشته که قوس‌ها و ستون‌های تزئینی مختلف، زیبایی آن را دو چندان می‌کنند. این سبک از نمای ساختمان طرفداران بسیاری داشته و در اکثر نقاط شهرها می‌توانیم ساختمان‌های زیادی را با نمای رومی مشاهده کنیم. دقت داشته باشید اجرایی کردن نمای رومی نیاز به هزینه زیادی دارد و جزو گرانترین نماهای ساختمان محسوب می‌شود.

ویژگی های نمای رومی

  • وجود تقارن میان المان‌ها
  • استفاده از پنجره‌های بلند صاف یا قوس‌دار
  •  استفاده از منحنی‌ها برای القای حس آرامش
  •  وجود قوس‌های گرد و عریض

نمای کنیتکس

از دیگر سبک‌هایی که برای نمای ساختمان استفاده می‌شود، می‌توان به نمای کنیتکس اشاره کرد. این نما در واقع یک نوع رنگ است که با الیاف‌های مصنوعی، اکسید تیتان و سایر موارد ترکیب شده و استفاده می‌شود. از مهمترین ویژگی‌ نمای کنیتکس می‌توان به داشتن خاصیت ضد آب آن اشاره کرد که برای استفاده در نمای بیرونی مناسب است.

نانو نما

نانو پوششی است که در سال‌های اخیر استفاده از در نمای ساختمان رواج یافته است و یک نوع پوشش نامرئی محسوب می‌شود. از نانو می‌توان برای پوشش انواع نمای ساختمان استفاده کرد و آن را در برابر رطوبت مقاوم‌سازی نمود. استفاده از نانو بر روی سطوح مختلفی امکانپذیر است که از جمله آن‌ها به آجر نما و سنگ گرانیت اشاره کرد.

ویژگی های نانو نما

  • مقاومت در برابر گازهای جوی
  • محافظت از تغییر رنگ مصالح استفاده شده در نما
  • ماندگاری بالا
  • امکان شستشو
  • تصفیه کننده هوا
  • آنتی باکتریال کردن سطح
  • امکان اجرای آسان
  • مقرون به صرفه
  • ضد باران‌های اسیدی
  • مقاوم در برابر یخ‌زدگی و ضد شوره

تمامی مواردی که در بالا راجع به آنها صحبت شد، انواع نمای ساختمان بودند که امروزه در ایران و کشورهای دیگر استفاده می‌شوند، البته در ایران و همچنین شهرهای مختلف آن نسبت به اقلیم هر منطقه برخی سبک‌ها طرفدار بیشتری دارند چون متریالی در آنها به کار می‌رود که با شرایط جوی آن مناطق سازگار ترند.

نمای ساختمان ایرانی دارای چه ویژگی‌هایی است؟

از آنجایی که نمای ایرانی ویژگی‌های مخصوص به خود را دارد، در طراحی و اجرایی کردن آن باید به مواردی همچون: به کار بردن هندسه مدرن، استفاده از جدیدترین متریال‌ها، ترکیب عناصر هندسی و شناخت نمادهای ایرانی اشاره کرد.

مصالح پرکاربرد در معماری و طراحی نمای ساختمان ایرانی کدامند؟

مصالح نمای ساختمان با توجه به اینکه کدام سبک از نما را انتخاب می‌کنید، متفاوت خواهد بود. اما به طور کلی از مهمترین و پرکاربردترین مصالح نمای ساختماندر معماری و طراحی ایرانی می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  •  سنگ
  •  آجر
  • شیشه
  • چوب
  • سرامیک
  • کامپوزیت
  • فایبر سمنت برد (پنل‌های سیمانی)
  • مونولیت (نوعی از مصالح است که توسط یک شرکت ترکیه‌ای تولید می‌شود)